Ekonomia dostępu uzupełnieniem planu Morawieckiego

opublikowano: 10 lutego 2017
Ekonomia dostępu uzupełnieniem planu Morawieckiego lupa lupa
fot. Freeimages

Rząd zakończył pracę nad Strategią na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (tzw. plan Morawieckiego) i planuje na najbliższym posiedzeniu przyjąć ten dokument. Wydaje się, że trafnie dostrzeżono wyzwania stojące przed polską gospodarką, ale chyba zbyt mało uwagi poświęcono ekonomii dostępu, która doskonale wpisuje się w założenia strategii.

Ekonomia dostępu (ang. access economy) i ekonomia współdzielenia (ang. sharing economy) to nowe zjawiska, które znacząco zmieniają aktualnie dominujące modele organizacyjne i dystrybucyjne, gdyż zmierzają w kierunku współdziałania rozproszonych sieci połączonych jednostek i społeczności. Obejmują bezpośrednie świadczenie usług przez ludzi, ale przede wszystkim współużytkowanie, współtworzenie, finansowanie społecznościowe, wymianę innowacji w celu zwiększenia efektywności wykorzystania zasobów. W raporcie „Ekonomia współpracy w Polsce 2016” trafnie podsumowano, że odchodzą one od modelu „jeden-do-wielu” do modelu „wielu-do-wielu”. Głównym bodźcem powstania tego modelu jest dynamiczny rozwój nowoczesnych technologii (w tym aplikacji mobilnych) umożliwiających efektywniejszą współpracę, a także brak nadmiernych regulacji. Potencjał rozwoju ekonomii dostępu bardzo dobrze ilustruje prognozowany przez PWC obrót: w 2015 r. szacowany na 15 mld USD, a już w 2025 r. na 335 mld USD. Komisja Europejska oszacowała, że w 2015 r. obroty uczestników ekonomii dostępu wyniosły 28 mld EUR, przy czym, w porównaniu z rokiem ubiegłym, wskaźnik ten wzrósł dwukrotnie.

Dobrym przykładem funkcjonowania ekonomii dostępu jest ostatnio popularny Uber, czyli platforma umożliwiająca kojarzenie kierowców z pasażerami w celu korzystania z transportu samochodowego. Dzięki niej, wiele osób zrezygnowało z droższych taksówek, a także z poruszania się własnym samochodem (58% użytkowników Ubera w Polsce posiada samochód) na terenie miast. Należy odnotować, że Uber poprawia sytuacje finansową kierowców, z których ponad 20% była bezrobotna przed rozpoczęciem współpracy. Najlepiej o sytuacji Ubera globalnie świadczy wycena wartości, którą szacuje się na 69 mld USD. W Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju trafnie dużo uwagi poświęcono problemowi niskiej innowacyjności gospodarki jako jednemu ze źródeł pułapki średniego rozwoju. Aktualnie na 28 państw UE Polska znajduje się pod tym względem się na 23. pozycji, osiągając najsłabsze wyniki w obszarze aktywności innowacyjnej małych i średnich przedsiębiorstw. Jako jeden z problemów, autorzy planu Morawieckiego wskazali również m.in. niski poziom oszczędności gospodarstw domowych. W Polsce w latach 2002-2014 stopa oszczędności brutto gospodarstw domowych sięgała 2,2% PKB, przy średniej UE na poziomie 7,4%. Z punktu widzenia modelu funkcjonowania ekonomii dostępu, istotną pułapką rozwoju jest również m.in. niski poziom zaufania społecznego oraz słabo rozwinięta infrastruktura.

Biorąc pod uwagę tendencje rozwoju ekonomii dostępu, postęp w zakresie nowoczesnych technologii oraz coraz większą aktywność tzw. pokolenia milenialsów, którzy wolą użytkować niż posiadać, są bardziej skłonni do zmian i ryzyka, ekonomia dostępu stanowi szansę rozwoju polskiej gospodarki w kilku obszarach. Przede wszystkim stwarza ona możliwość znacznej poprawy sytuacji w trzech wskazanych wyżej aspektach rozwoju: poziomie innowacyjności, oszczędnościach gospodarstw domowych oraz zaufaniu społecznym. W zakresie innowacji ekonomia dostępu proponuje modele prowadzenia biznesu w formie co-workingu, dostępu do wiedzy w ramach open knowledge, korzystanie z burzy mózgów w ramach crowdsourcing, czy pozyskiwanie kapitału w ramach akcji crowdfundingowych. W zakresie poprawy poziomu oszczędności korzystanie z platform internetowych jest korzystne dla wszystkich stron. Z jednej strony, podmiot zainteresowany przejazdem samochodem czy wynajęciem pokoju uzyska dostęp do produktu lub usługi taniej, z drugiej - posiadacz zasobów będzie mógł otrzymać środki za ich udostępnienie. Korzystanie z Ubera, BlaBlaCar, Airbnb czy pożyczek społecznościowych znacznie poprawia sytuację budżetów domowych oraz mniejszych przedsiębiorstw. Należy również wskazać, że korzystanie z tej formy realizacji potrzeb wymaga od uczestników dużego zaufania, co znacznie wpływa na poprawienie jakości kapitału społecznego. Ekonomia dostępu funkcjonująca w dużej mierze za pośrednictwem Internetu wpływa również na podniesienie poziomu cyfryzacji gospodarki, a co za tym idzie stymuluje pewne zmiany na administracji państwowej, która musi nadążyć za obrotem gospodarczym. W dłuższej perspektywie jest to zjawisko korzystne, gdyż cyfryzacja administracji zmniejszy koszty jej funkcjonowania. Reasumując należy stwierdzić, że rząd powinien z większą uwagą uwzględnić w swoich strategiach ekonomię dostępu, gdyż jest ona skutkiem technologicznego progresu, którego nie da się zatrzymać.


dr Marian Szołucha

Wykładowca w Akademii Finansów i Biznesu Vistula, członek Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i New York Academy of Sciences.

Zobacz także: Wielka gra o budżet Unii
Komentarze (1)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
spike

Nic nowego, ale jednak przyszłość

spike , 13.02.2017, 15:35
Sharing economy czy social lending będą się rozwijały czy to się komuś podoba, czy nie. Takie czasy. Takie powstały potrzeby po wielu kryzysach i innych sytuacjach. Ludzie znaleźli rozwiązania tańsze i takie, do których mają zaufanie, bo niestety to zaufanie zostało nadszarpnięte przez instytucje publiczne, np. banki. Nie jest to szczególnie odkrywczy artykuł, "proceder" dzieje się od lat. Polecam przyjrzeć się zwłaszcza social lendingowi, bo to jest świetny przykład, zwłaszcza CapitalClub, który poniekąd odmienił oblicze pożyczek społecznościowych.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.