Konkurencja po nowemu

opublikowano: 4 maja 2015
Konkurencja po nowemu lupa lupa
fot. Freeimages

Prywatnoprawne dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia przepisów antymonopolowych nie jest w Polsce rozpowszechnione, co ośmiela niektóre podmioty do stosowania nieuczciwej konkurencji. Czy nowa unijna dyrektywa zmieni to?

Tuż przed świętem pracy Kancelaria Prawna Hansberry Tomkiel, specjalizująca się w sprawach z zakresu ochrony konkurencji, zorganizowała w Warszawie seminarium z udziałem przedstawicieli Komisji Europejskiej, Resortu Sprawiedliwości, sędziów, prawników oraz przedsiębiorców, którzy dyskutowali o publicznoprawny i prywatnoprawny systemie egzekwowania reguł konkurencji .

Pretekstem do dyskusji była nowa dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (2014/104/UE z dnia 26 listopada 2014 r.) i rozpoczynający się właśnie proces implementacji zapisów dyrektywy do polskiego porządku prawnego.

O tym jak bardzo nowa dyrektywa potrzebna jest Wspólnocie przekonywał podczas spotkania Eddy De Smijter, przedstawiciel Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji przy Komisji Europejskie. Wskazywał na straty, liczone w skali roku w miliardach euro, spowodowane działaniami monopolistycznymi i brakiem skutecznych narzędzi przeciwdziałania im. W zależności od przyjętego sposobu obliczania, szacuje się, że straty z tego tytułu wynoszą od 25 mld euro do nawet 69 mld euro. Dzięki skutecznemu i szerokiemu zastosowaniu private enforcement przez podmioty poszkodowane, straty te można by ograniczyć nawet dwudziestokrotnie.

Ponadto wdrożenie nowych przepisów dotyczących private enforcement zlikwiduje niedogodności typowe dla dochodzenia odszkodowania w postępowaniu cywilnym jak np. trudności dotyczące gromadzenia dowodów bezprawnego działania monopolisty czy też zawinienia tego działania. W postępowaniu private enforcement obowiązuje szereg domniemań ułatwiających poszkodowanemu dochodzenie swoich roszczeń, takie np. jak domniemanie poniesienia przez dalszego nabywcę (tzw. nabywcę pośredniego) szkody wynikającej z działań monopolistycznych Dodatkowo z powództwem w trybie private enforcement poszkodowany może wystąpić w każdym momencie. Niezależnie od tego, czy postępowanie antymonopolowe prowadzone przez publiczne organy ochrony konkurencji (w Polsce to Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) zostało wszczęte, trwa, czy też zostało zakończone. Innymi słowy, możliwe jest wniesienie powództwa zarówno przed, w trakcie, jak i po wszczęciu postępowania przez organy publiczne i to w ciągu 5 lat, a nie 3 – jak to miało miejsce dotychczas.

Przedstawiciel KE przekonywał, że kluczowe kategorie „interesu publicznego” i „interesu prywatnego” nie muszą być ze sobą sprzeczne. Przeciwnie, wzmocnienie ochrony prywatnoprawnej, poprawi też skuteczność działań publicznoprawnych.

Publicznoprawna vs prywatnoprawna ochrona konkurencji

Z publicznoprawnym postępowaniem w sprawie naruszenia prawa konkurencji mamy do czynienia wówczas, gdy w wyniku stosowania praktyk ograniczających konkurencję został zagrożony lub naruszony interes publiczny. Działania w tej kwestii należą do kompetencji krajowych organów konkurencji. A interwencja organu antymonopolowego w sprawach naruszeń reguł konkurencji jest podejmowana w interesie publicznym.

Jeśli chodzi o prywatnoprawną ochronę konkurencji w Polskim systemie prawnym występuje w formie dochodzenia odszkodowania w postępowaniu cywilnym, co niesie za sobą szereg trudności dotyczące gromadzenia dowodów bezprawnego działania monopolisty, czy też zawinienia tego działania. Jest jeszcze instytucja pozwów zbiorowych, które jednak – jak wskazują prawnicy - nie są doskonałym narzędziem. Przede wszystkim są dość kosztowne sądowe i brak możliwości z ich zwolnienia. Dr Małgorzata Krasnodębska – Tomkiel wspólnik w Kancelarii Hansberry Tomkiel i była Prezes UOKiK, wskazuje też na przewlekłość postępowań sądowych w Polsce, co skutecznie zniecheca poszkodowanych w skutek nieuczciwych działań konkurencyjnych, dochodzenia swoich praw i odszkodowania.

Diabeł tkwi w szczegółach

W opinii ekspertów uczestniczących w dyskusji i reprezentujących zarówno inicjatorów zmian, instytucji je wdrażających, jak i beneficjentów nowego systemu, zmiany są potrzebne. Choć każdy z uczestników dyskusji przedstawiał nieco inne kwestie. Ekonomista Stefan Kawalec uważa, że przedsiębiorcy nie są przeciw dyrektywie, bo ochrona konkurencji jest rynkom potrzebna. Obawia się za to nieprzewidywalności wyroków sądowych nawet w prostych sprawach. Obawy ekonomisty podziela mec. Andrzej Springer z kancelarii BWHS, zwracając m.in. na potrzebę przygotowania sędziów, sądów powszechnych do rozstrzygania w trudnych antymonopolowych sprawach.

Mecenas Springer na korzyść dyrektywy, wskazuje możliwość udostępnienie- pod nadzorem sądowym- poszkodowanemu dokumentów spółki, co do której zachodzi podejrzenie o naruszenie przepisów prawa antymonopolowego. Poszkodowany nie musi zatem samodzielnie zdobywać materiału dowodowego. - Zastanawiam się jednak, czy nasi konserwatywni sędziowie w ramach swojej niezawisłości, będą z tej możliwości korzystać – kwituje. Takich obaw nie podziela Katarzyna Lis-Zarrias, Sędzia w Departamencie Legislacyjnym w Ministerstwie Sprawiedliwości. - Zanim przepisy wejdą w życie sędziowie z pewnością zostaną przeszkoleni do prowadzenia tego typu spraw. Przy czym na tym etapie i w związku z ogromem aktów prawnych do przejrzenia, oraz całym porządkiem prac legislacyjnych, trudno dziś powiedzieć kiedy dokładnie i w jakiej formie nowe przepisy antymonopolowe wejdą w życie – zastrzega.

Gazeta Bankowa, która objęła seminarium o „private enforcement” patronatem medialnym, będzie na swoich łamach przypominać urzędnikom z Ministerstwa Sprawiedliwości, aby nastąpiło to w terminie wyznaczonym przez Komisję. Nie dalej niż za dwa lata.

Longina Grzegórska-Szpyt

Zobacz także: W inwestycjach lepiej
Komentarze (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

obecnie brak komentarzy, zapraszamy do komentowania.

 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.