Wszystkie chwyty nadal dozwolone

opublikowano: 24 sierpnia 2016
Wszystkie chwyty nadal dozwolone lupa lupa
fot. Shutterstock

W przypadku kredytów walutowych niektóre banki nadal nie wyeliminowały z umów klauzul naruszających prawa klienta i w dalszym ciągu stosują praktyki niezgodne z dobrym obyczajem

Zaprezentowany w czerwcu raport Rzecznika Finansowego analizujący skargi klientów banków nadesłane w okresie od 11 października 2015 do 30 kwietnia b.r. nie pozostawia na niektórych instytucjach suchej nitki: banki dopuściły się przy sprzedaży kredytów walutowych szeregu poważnych naruszeń praw konsumenta. Na nic zdały się doświadczenia ostatnich lat – banki nadal uważają, że wszystkie chwyty są dozwolone.

Sześciu abuzywnych

Blisko trzy czwarte produktów denominowanych w walucie innej niż polski złoty wprowadzone na rynek zostało przez sześć banków. Co znamienne – w raporcie Rzecznika Finansowego zostało wskazane, że 75 proc. skarg pochodziło właśnie od klientów tych sześciu banków.

W niechlubnym zestawieniu największej liczby zgłoszeń naruszeń praw konsumentów prowadzi mBank. Aż jedna czwarta wszystkich skarg, które wylądowały na biurku Rzecznika Finansowego dotyczyła praktyk stosowanych przez tę instytucję. Drugie miejsce w zestawieniu też nie będzie zaskoczeniem – Getin Noble Bank, na który narzeka 14 proc. zwracających się do Rzecznika. Dalej w tabeli znajdziemy PKO BP, Bank Millennium, Bank BPH oraz Raiffeisen Polbank.

Z jakimi problemami zgłaszali się do Rzecznika klienci wymienionych instytucji? Na pierwszym miejscu – co nie jest żadnym zaskoczeniem – pojawiło się stosowanie w umowach klauzul wpisanych do rejestru zapisów niedozwolonych. Banki nadal stosują m.in. tabele kursowe, które Rzecznik Finansowy uznał za wyjątkowo krzywdzące.

Rażące naruszenie interesów konsumenta zachodzi też w razie istotnej i nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na jego niekorzyść” – czytamy w raporcie. „W tym kontekście trudno sobie wyobrazić bardziej rażące naruszenie interesów (zwłaszcza ekonomicznych) jednej strony kontraktu, aniżeli umożliwienie drugiej stronie jednostronnego regulowania należnego mu wynagrodzenia (w tym wypadku wysokości odsetek). Wszak żądania (roszczenia) majątkowe banku – formalnie rzecz biorąc – mogą być niczym nieograniczone” – argumentuje Rzecznik.

Inne zapisy uznane za niedozwolone, z którymi banki nadal sobie nie poradziły, dotyczą sposobu wyliczania oprocentowania niezgodnie z dobrym obyczajem, a także niewłaściwego naliczania opłat związanych z ubezpieczeniem niskiego wkładu własnego.

Klauzule niedozwolone są o tyle niewygodne dla instytucji finansowej, że zgodnie z funkcjonującym w naszym kraju prawem, z chwilą określenia ich jako abuzywne przestają być dla konsumenta wiążące. W dodatku, jak podkreśla Rzecznik Finansowy, takie postanowienie przestaje obowiązywać w całości, nie tylko w zakresie, w jakim narusza dobro konsumenta.

Prawo sobie, banki sobie

Najbardziej skomplikowane konstrukcje tworzą instytucje, kiedy klienci próbują wymóc zastosowanie tzw. ustawy antyspreadowej. W raporcie Rzecznik Finansowy przytacza historię jednego z klientów, któremu bank „zaproponował” konto walutowe, na którym obowiązywać miała… tabela kursów.

Klient wyrażał wolę dokonywania spłaty kredytu we frankach szwajcarskich i jednocześnie posiadania rachunku walutowego prowadzonego w tym celu” – przytaczają przykład autorzy raportu. „W odpowiedzi bank zaproponował aneks do umowy, który obejmował wprowadzenie do umowy kredytu odpowiednich zapisów dotyczących spreadu walutowego, który – zdaniem banku – miał na celu uregulowanie spłaty kredytu wobec zgłoszonego przez klienta wniosku o spłatę we franku szwajcarskim. W ten sposób bank zamierzał wypełnić obowiązek wynikający z art. 4 ustawy antyspreadowej. W projekcie aneksu bank zaproponował m.in. – w sposób bardzo nieprecyzyjny – metodę ustalania przez bank kursów wymiany walut z użyciem tzw. tabeli kursów” – opisują sprawę.

Co istotne, Rzecznik podkreślił, że na mocy nowelizacji ustawy Prawo bankowe z 29 lipca 2011 r. każdy kredytobiorca powinien mieć możliwość spłacenia kredytu w walucie zobowiązania bez konieczności uzyskania zgody pożyczkodawcy.

Podobnie sprawy mają się w kwestii ujemnej wartości wskaźnika LIBOR. Rzecznik w raporcie podaje konkretny przykład: „Jeżeli w chwili zawierania umowy o kredyt na oprocentowanie kredytu składała się stała marża banku w wysokości 0,50 proc., do której dodawana była wartość wskaźnika LIBOR CHF 3M, to oprocentowanie raty za miesiąc marzec 2016 r., (przy jednoczesnym założeniu że za podstawę obliczeń brany jest wskaźnik LIBOR CHF 3M z dnia 4 marca 2016 r.) wyniesie – 0,30 proc. Wynika to z faktu, że wskaźnik LIBOR CHF 3M z dnia 4 marca 2016 r. wynosił –0,80 proc”.

W takiej sytuacji niektóre banki obniżały oprocentowanie tylko do wartości zerowej. Powoływały się przy tym na jakieś – nikt nie jest w stanie precyzyjnie określić, czy instytucjom chodziło o legislację państwową, czy ich regulaminy wewnętrzne – przepisy, zgodnie z którymi oprocentowanie nie może być ujemne. Rzecznik przypomina, że w grudniu ubiegłego roku Prezes UOKiK wydał decyzje, zgodnie z którymi „nieschodzenie” z oprocentowaniem poniżej zera w momencie, gdy matematyka na taką konieczność by wskazywała, jest niezgodne ze zbiorowymi interesami klientów i instytucje nie mogą dopuszczać się takich praktyk.

Niedopuszczalna waloryzacja?

Poza wyliczeniem szeregu naruszeń, na jakie banki nadal pozwalają sobie względem klientów spłacających kredyt indeksowany do waluty obcej, Rzecznik zwrócił uwagę na zapis, nad którego koncesjonowaniem należałoby się pochylić. Chodzi o dopuszczalność stosowania w umowach kredytów klauzul waloryzacyjnych, czyli indeksowania. To problem kluczowy, bowiem to na indeksowaniu opiera się rozpatrywany w raporcie produkt finansowy. Padają argumenty o niezasadności przerzucania ryzyka zmiany wartości pieniądza na klienta. To zabezpieczenie bowiem wypełnia już nałożenie na kredytobiorcę obowiązku uiszczenia odsetek kapitałowych oraz prowizji. Opłaty te klient wnosi na rzecz banku w zamian za ograniczenie płynności instytucji (pozbycie się części kapitału na rzecz klienta) oraz ponoszenia przez nią właśnie ryzyka związanego z wartością kapitału.

Niemniej Rzecznik podkreśla, że są to tylko rozważania tudzież uwagi natury ogólnej, które warto wziąć pod uwagę przy dalszym udoskonalaniu przepisów prokonsumenckich na rynku bankowości detalicznej.

Taki mieliśmy klimat…

W podsumowaniu raportu Rzecznik zwraca uwagę na nadzór, który często obwinia się za masowe nadużycia przez banki pozycji dominującej względem konsumentów. Na ostatnich stronach dokumentu czytamy: „Organy regulujące i nadzorujące rynek bankowy wprowadzały pewne regulacje mające na celu ograniczanie skutków masowej sprzedaży kredytów walutowych dla stabilności sektora finansowego, zabrakło natomiast rzetelnej analizy meritum problemu, tj. prawnej dopuszczalności oferowania i zawierania tego rodzaju umów. Wydaje się, że wynikało to z kilku przyczyn. Po pierwsze w wyniku akcesji Polski do Unii Europejskiej i napływu funduszy europejskich Polska weszła na ścieżkę przyspieszonego rozwoju, co przekładało się również na stopniową poprawę sytuacji materialnej społeczeństwa i wzrost optymizmu konsumenckiego. Doszło zatem do istotnego zwiększenia popytu na mieszkania. Po drugie realizacja polityki antyinflacyjnej powodowała utrzymywanie się stóp procentowych w Polsce na stosunkowo wysokim poziomie, co przekładało się na wysokie koszty kredytów złotowych, w tym kredytów mieszkaniowych” – tłumaczą autorzy raportu.

Poza własną analizą ówczesnej atmosfery, Rzecznik przywołuje stanowiska organizacji oraz cytuje raporty, w których uczestnicy rynku biją na alarm na wieść o jakichkolwiek zakusach regulatora na ograniczenie frankowego „rozdawnictwa”. W ten sposób autorzy Raportu chcą uwypuklić problem ogromnej presji, jakiej poddany był nadzorca. W praktyce bardzo często wiązało mu to ręce.

Co warte także podkreślenia – autorzy Raportu wspominają, że głównym problemem spłacających zobowiązanie w walucie obcej nie jest sama wysokość raty, którą wszak amortyzuje spadek stopy bazowej LIBOR. To zwiększenie wolumenu zadłużenia stanowi dla frankowiczów twardy orzech do zgryzienia. Warto mieć na względzie fakt, że wielu z nich ma jeszcze przed sobą długie lata spłacania pożyczki, a w tym czasie niesforny frank może stracić na wartości równie szybko, jak zyskał.


Autorka: Maria Szurowska

 

Komentarze (6)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
nikita

komentarz

nikita , 24.08.2016, 18:36
Końcówka art. mówi sama za siebie. Nic wiecznego na świecie. Wystarczy, że kurs franka spadnie a wszyscy podskoczą w górę. Jak to się plecie.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
zyta

komentarz

zyta , 25.08.2016, 18:39
Sami sobie winni kredytowicze ubolewają nad losem, trzeba było zaciskać pasa przy snobistycznych porywach z motyką na słońce lub księżyc.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
marta

niestety

marta , 28.08.2016, 22:40
ale ludzie nie myśleli biorąc kredyty. a na banki się narzeka..w getinie na szczęście jest fajna obsługa klienta, znaczna poprawa w ostatnich czasach, więc można wątpliwe kwestie wyjaśnić, nie zostawiają nikogo na lodzie.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
kora
0 / 0 zgłoś

komentarz

kora , 6.09.2016, 18:48
studiowanie prawa bankowego z doniesień portali to nie najlepsze rozwiązanie, mozna popaśc w depresję. Wg wiarygodnych ustaleń kondycja moich finansów w GNB jest stabilna.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
klara
0 / 0 zgłoś

komentarz

klara , 7.09.2016, 18:45
Gąszcz tej stylistyki jest rzadki. Już lepiej wejść na strony firmowe banku. Np na GNB wszystkie opcje przejrzyście opisane. Znać klasę.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
ee
0 / 0 zgłoś

bajka o "Dobrym bankierze"...

ee , 3.10.2016, 19:53
,,, był sobie dobry bankier , który bogatym zabierał a dawał biednym, I to koniec-nigdy nie było takich bankierów i nigdy nie będzie. Współczesny polski bankier najchętniej udziela kredytów na kupno mieszkań.W ~ 30 letnim okresie kredytowania ( jeżeli kredytobiorca nie straci pracy) zarabia ~ 100 %. Wykonawca (deweloper albo jeden w 2 postaciach) zarabia już mniej 30-50%. Gwarancja dotycząca elementów mieszkania (budynku) to na ogół 3 lata. Oczywiście na wynikową cenę składają się różne elementy składowe- cena 1 m2 działki która w okresie ostatnich 20 lat zwiększyła się nawet 20-krotnie, cena podstawowego i ulubionego materiału betonu (cementu popiołowego), materiały do wykończenia, gresy,panele PCV podłogowe oczywiście najtańsze wymagają wymiany po kilku latach.Niestety szczęśliwy nabywca nie ma wiedzy o tych szczegółach, nabywa ją po pewnym czasie.Te wszystkie wspaniałe i nowoczesne rezydencje wyglądają tak pięknie w reklamach.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.