Europejska kadencja pod wiatr

opublikowano: 1 maja 2019
Europejska kadencja pod wiatr lupa lupa

Ostatnie 12 lat Unii Europejskiej w sferze finansów i gospodarki przypomina film Hitchcocka: zaczęło się od trzęsienia ziemi, a potem – po kilku chwilach spokoju – napięcie zaczęło rosnąć.

Unii nie brakuje wyzwań: zwalniająca gospodarka, problemy finansowe niemieckich banków, konieczność dostosowania prawa do nadchodzącej fali automatyzacji, przyjęcie strategii wobec Nowego Jedwabnego Szlaku, brexit. Są one do rozwiązania, choć nie będzie to łatwe - diagnozuje w "Gazecie Bankowej" Piotr Rosik


Globalny kryzys finansowy z lat 2007-2009 zachwiał mocno podstawami Wspólnoty, doprowadzając do kryzysu zadłużeniowego krajów południa Starego Kontynentu.

Gdy w końcu udało się UE oraz Europejskiemu Bankowi Centralnemu jako tako opanować ten problem, pojawiły się na horyzoncie inne. Te najbardziej głośne to wyjście Wielkiej Brytanii z UE (brexit) oraz skutki agresywnej polityki handlowej i gospodarczej USA. Ale na tym lista wyzwań stojących przed wspólnotą się nie kończy.

Skromny wzrost

Unia Europejska to jednolity rynek, na którym obowiązuje swoboda przepływu ludzi, towarów, usług, kapitału i pracy. UE tworzy również unię celną. Mimo że w ramach UE istnieje duża rozpiętość pod względem poziomu rozwoju państw członkowskich (np. zakres PKB per capita to od 28 do 109 tys. dol.), to eksperci twierdzą, że osiągnęła ona dość duży stopień koordynacji polityki fiskalnej i pieniężnej. Wspólnej waluty europejskiej używa 19 państw, tworząc strefę euro, która odpowiada za 70 proc. unijnego PKB.

W ostatnich latach UE osiągała skromny wzrost gospodarczy, po tym jak mocno ucierpiała podczas kryzysu finansowego z lat 2007-2009. W tym przypadku także widać duże różnice wewnątrz UE. Niektóre kraje rozwijają się bardzo szybko (Czechy, Irlandia, Rumunia, Polska), inne nie mogą wyjść z kłopotów, zmagając się m.in. z dużym bezrobociem (Grecja).

2018 rok okazał się dla gospodarki UE słabszy niż poprzednie, bo tempo wzrostu światowego handlu spowolniło, niepewność doprowadziła do spadku zaufania w obrocie, a napięcia społeczne i niepewność związana z polityką fiskalną negatywnie wpłynęły na rozwój niektórych państw członkowskich. W efekcie – według oficjalnych danych Komisji Europejskiej – tempo wzrostu PKB w strefie euro, jak i w całej UE, zmalało z 2,4 proc. w 2017 r. do 1,9 proc. w 2018 r.

Aktywność gospodarcza w UE utrzymywała się na dość niskim poziomie również na początku tego roku. Co gorsza, Komisja Europejska prognozuje, że wzrost gospodarczy spowolni w 2019 roku i w następnych latach. – _Po tym, jak w 2017 r. gospodarka europejska osiągnęła swój szczyt, w 2019 r. nadal będziemy obserwować stopniowe spowolnienie wzrostu, który wyniesie 1,5 proc. Będzie ono bardziej zauważalne niż przewidywano zeszłej jesieni, przede wszystkim w strefie euro, ze względu na niepewności związane z globalnym handlem oraz z czynnikami wewnętrznymi, oddziałującymi na nasze największe gospodarki _– powiedział na początku roku **Pierre Moscovici, komisarz UE do spraw gospodarczych i finansowych, podatków i ceł**. – Podstawy naszej gospodarki pozostają solidne i wciąż jesteśmy świadkami pozytywnego rozwoju sytuacji, w szczególności jeśli chodzi o rynek pracy. Przewiduje się stopniową poprawę koniunktury w II połowie tego roku i w 2020 r. – dodał.

Eksperci wśród głównych słabości UE wymieniają jednym tchem wysokie bezrobocie wśród młodych w krajach Południa, relatywnie wysoki poziom zadłużenia publicznego (zarówno, jeśli chodzi o całą wspólnotę, jak i poszczególne kraje, np. Włochy), spadającą produktywność a przede wszystkim starzejącą się populację. Dodatkowo w najbliższym czasie w unię uderzyć powinno wyjście z niej Wielkiej Brytanii.

System finansowy z problemami

Jakby tego było mało, system finansowy UE znów ma kłopoty. Jego sercem jest Europejski Bank Centralny. To jeden z najważniejszych banków centralnych na świecie (obok amerykańskiej Rezerwy Federalnej, Banku Anglii i Banku Japonii). EBC prowadzi od kilku lat program skupu obligacji, który ma pomóc strefie euro w rozpędzeniu gospodarki. Co ciekawe, mimo że EBC utrzymuje od początku 2016 roku główną stopę procentową na poziomie 0, to generalnie stopa inflacji pozostaje poniżej celu EBC (2 proc.), oscylując w ostatnich kwartałach w okolicach 1,5 proc.

inflacją nie ma więc problemu, ale pojawił się on gdzie indziej. Jeszcze kilkanaście miesięcy temu wydawało się, że jest nim nadmierne zadłużenie Włoch. Tymczasem (niespodziewanie?) obecnie problemem UE okazała się zła sytuacja niemieckiego sektora bankowego, a szczególnie restrukturyzowanego od 2015 roku Deutsche Banku, któremu ma zostać rzucone koło ratunkowe pod postacią fuzji z Commerzbankiem. Jednak DB to nie jedyny duży niemiecki bank, który ma kłopoty. Jest ich na tyle dużo, że niektórzy politycy zza Odry proponują łączenie banków i utworzenie wielkiego Super Landesbanku.

Inne wyzwanie związane z systemem finansowym UE, jakie pojawia się na horyzoncie, dotyczy wielkości i znaczenia rynku kapitałowego. Jeżeli Wielka Brytania opuści Wspólnotę, jedno z dwóch największych centrów finansowych na świecie, czyli Londyn, przestanie służyć UE. To oznacza, że Unia będzie musiała zbudować swój nowy ośrodek finansowy gdzie indziej. Największe szanse na przejęcie pałeczki po Londynie ma Frankfurt nad Menem, nieco mniejsze Paryż czy Amsterdam.

Warto wspomnieć, że pojawiają się różne pomysły na wzmocnienie systemu finansowego UE i strefy euro. Wśród nich są m.in. unia rynków kapitałowych, szybsze dokończenie tworzenia Unii Bankowej z paneuropejskim systemem gwarancji depozytów, wydzielenie budżetu strefy euro oraz powołanie stanowiska wspólnego dla krajów eurolandu ministra finansów.
(...)

Cztery scenariusze

Według „Global Trends to 2035. Economy and Society”, przed UE rysują się cztery scenariusze rozwojowe. Pierwszy zakłada wolny wzrost PKB (około 1,7 proc. średniorocznie) przy wysokiej konwergencji, starzejącej się populacji i rosnącym zadłużeniu (scenariusz „japonizacji” UE). Drugi przewiduje szybki wzrost (3 proc. średniorocznie) przy dużej konwergencji – jest to wizja optymistyczna, zakładająca m.in. bardzo dobrą absorpcję sztucznej inteligencji w większości gospodarek narodowych Wspólnoty oraz rozwiązanie problemu starzejącego się społeczeństwa. Scenariusz trzeci zakłada niskie tempo wzrostu przy niskiej konwergencji – to scenariusz pesymistyczny, według którego Europa nie poradzi sobie z większością nękających ją problemów. Scenariusz czwarty prognozujący szybki wzrost (około 2,5 proc.) przy niskiej konwergencji kreśli wizję twardego podziału UE na szybko rozwijające się centrum i pozostające coraz bardziej w tyle peryferia, które m.in. nie potrafiły zaadaptować AI do swoich gospodarek.

Jednak, co ciekawe, analitycy OECD uważają, że najważniejszym wyzwaniem na najbliższe lata jest dla UE – obok zrównoważenia budżetu po brexicie – udoskonalenie działania jednolitego rynku. To on bowiem stanowi podstawę prosperity i dobrobytu europejskiego i bez jego doskonałego działania UE nie będzie zdolna do realizowania innych, bardziej ambitnych celów.

Piotr Rosik

Cały materiał o gospodarczo-finansowych wyzwaniach dla Unii Europejskiej oraz więcej informacji i komentarzy o światowej i polskiej gospodarce i sektorze finansowym znajdziesz w bieżącym wydaniu „Gazety Bankowej” - do kupienia w kioskach i salonach prasowych„ Gazeta Bankowa” dostępna jest także jako e-wydanie, także na iOS i Android – szczegóły na http://www.gb.pl/e-wydanie-gb.html

 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.