Europejski sen o ekologicznym reshoringu

opublikowano: 9 lipca 2020
Europejski sen o ekologicznym reshoringu lupa lupa
Christopher Dembik, dyrektor ds. analiz makroekonomicznych w Saxo Banku, fot. materiały prasowe Saxo Bank

Czy UE może odzyskać autonomię w przypadku towarów i produktów, co do których nie jest jeszcze samowystarczalna – zastanawia się Christopher Dembik, dyrektor ds. analiz makroekonomicznych Saxo Banku w prognozie na III kwartał 2020 r.

Pandemia koronawirusa uwydatniła nadmierną zależność Europy od Azji, w szczególności Chin i Indii, w zakresie produkcji sprzętu i wyrobów medycznych (np. żelów antybakteryjnych, maseczek czy respiratorów), a także substancji aktywnych stanowiących kluczowe składniki popularnych leków. Podczas gdy w latach 80. i 90. około 60 proc. wszystkich substancji aktywnych wytwarzanych było w Europie, sytuacja ta zmieniła się w 2010 r. i obecnie nawet 60 proc. ogólnej produkcji ma miejsce w Chinach i w Indiach.

Kryzys uświadomił europejskim rządom i społeczeństwu, jak istotne jest zmniejszenie zależności ekonomicznej i zdrowotnej od reszty świata. Emmanuel Macron apelował o „europejską i narodową suwerenność” oraz o „całkowitą niezależność” niektórych segmentów rynków medycznych. Inni, najwyraźniej zainspirowani zachętami finansowymi rządu Japonii do przeniesienia produkcji japońskich przedsiębiorstw z Chin, poszli jeszcze dalej i postulowali utworzenie europejskiej polityki przemysłowej mającej na celu przeniesienie jak największej części działalności gospodarczej do Europy.

Reshoring łańcuchów dostaw nie jest niczym nowym; idea ta jest równie stara, co sama globalizacja. W ostatnich latach powróciła jednak do łask ze względu na wzrost protekcjonizmu – a w ciągu ostatnich kilku miesięcy jeszcze bardziej zyskała na popularności w kontekście pandemii. Od kampanii Trumpa z 2016 r. po dzisiejszą kampanię na rzecz „agresywnego” reshoringu łańcuchów dostaw w Wielkiej Brytanii, powszechne jest przekonanie, że im więcej produktów i towarów wytwarzanych będzie lokalnie, tym większej poprawie ulegnie stan gospodarki.

W teorii przeniesienie produkcji do kraju to bardzo atrakcyjny pomysł. Powinien zapewnić wiele korzyści: reindustrializację, nowe miejsca pracy, ograniczenie zakłóceń łańcuchów dostaw w przypadku nowego zewnętrznego wstrząsu, takiego jak wirus, a także – przede wszystkim – zrównoważoną gospodarkę środowiskową. Pytanie brzmi jednak: czy Europa ma środki do realizacji swoich ambicji i zwiększenia swojej samowystarczalności?

Wstępną odpowiedź daje nam bilans handlowy w strefie euro. Pokazuje on różnicę pomiędzy sprzedażą i kupnem towarów za granicą i stosowany jest do oceny względnej zależności importowo-eksportowej od reszty świata.

Obroty handlowe w strefie euro charakteryzuje olbrzymia nadwyżka, w znacznej mierze ze względu na fakt, iż w okresie dwunastu miesięcy kończącym się w marcu 2020 r. Niemcy odnotowały nadwyżkę w wysokości 338 mld EUR, odpowiadającą za około 2,8 proc. PKB strefy euro. To druga najwyższa nadwyżka handlowa na świecie po Chinach. Innymi słowy, Europejczycy więcej sprzedają niż kupują za granicą (poza Unią). Unijny system wolnego handlu charakteryzuje zatem znaczna zależność od eksportu, a w mniejszym stopniu od importu – co oznacza, że UE jest zasadniczo samowystarczalna, w szczególności w zakresie podstawowych produktów rolnych.

To powiedziawszy, czy UE może odzyskać autonomię w przypadku towarów i produktów, co do których nie jest jeszcze samowystarczalna, takich jak sprzęt medyczny czy płytki drukowane stanowiące niezbędny element smartfonów i komputerów? Jest to wysoce niepewne.

Nawet jeżeli jest w stanie odzyskać tę autonomię, przeniesienie produkcji nie stanowi aż tak cudownego rozwiązania, jak się uważa. Wymaga to zasobów, umiejętności, przywództwa i tolerancji na wyższe koszty - pomijając nawet potencjalne działania odwetowe ze strony Chin. Rozwiązanie to zakłada, że państwa przenoszące dysponują niezbędną siłą roboczą i know-how, co w odniesieniu do wielu produktów i towarów nie zawsze jest możliwe.

Utworzenie solidnej bazy przemysłowej wymaga długoterminowej wizji, przywództwa politycznego i umiejętności współpracy z sektorem prywatnym. Nie da się nakazać przeniesienia produkcji do kraju – to proces stopniowy i długotrwały. Wiąże się z długoterminowymi i ryzykownymi działaniami, np. z reorganizacją łańcuchów dostaw, która może trwać wiele lat.

Ponadto, jak wszyscy wiemy, w ekonomii nie ma nic za darmo. Reshoring prowadzi zwykle do wyższych kosztów dla przedsiębiorstw, które są z kolei systematycznie przerzucane na konsumentów. Ważne jest zatem przyjęcie skoordynowanego europejskiego podejścia do generowania korzyści skali i w miarę możliwości redukcji kosztów związanych z przeniesieniem produkcji. Mówiąc eufemistycznie, Europa bynajmniej nie zmierza w tym kierunku.

W kontekście siedmioletnich negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych oraz instrumentu „Nowe Pokolenie UE”, Komisja Europejska zaproponowała rozszerzenie istniejącego programu Horyzont Europa, którego celem jest m.in. wzmocnienie autonomii w strategicznych łańcuchach dostaw.

Jeżeli projekt ten zostanie zatwierdzony przez Radę, wartość całego pakietu może wynieść 94,4 mld EUR na lata 2021-2027, w porównaniu ze wstępnym kosztem wynoszącym 80,9 mld EUR. Pakiet zakładający zmniejszenie zależności UE od handlu zewnętrznego odpowiadałby zatem w najlepszym razie 0,08 proc. unijnego PKB w skali roku. Nawet po uwzględnieniu innych programów, takich jak te związane z walką ze zmianami klimatu czy z tworzeniem nowych klastrów przemysłowych, to zaledwie kropla w morzu potrzeb. Unijna ambicja dotycząca zwiększenia samowystarczalności to jedynie puste obietnice.


Christopher Dembik, dyrektor ds. analiz makroekonomicznych w Saxo Banku

Komentarze (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

obecnie brak komentarzy, zapraszamy do komentowania.

 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.