Konsumpcyjne żniwa na ukończeniu?

opublikowano: 21 maja 2019
Konsumpcyjne żniwa na ukończeniu? lupa lupa

Mamy coraz grubsze portfele, ale częściej zadłużamy się, bo… chcemy posiadać więcej. Jednak płace nie będą rosły w nieskończoność – piszą analitycy Konfederacji Przedsiębiorstw Finansowych

W 2018 roku, podobnie jak w kilku latach ubiegłych, zarówno wszystkie czynniki makroekonomiczne, jak i polityka pieniężna sprzyjały rosnącej konsumpcji, a ta z kolei – rozwojowi rynku kredytów dla gospodarstw domowych. Pod koniec ubiegłego roku ujawniły się jednak tendencje, które wskazują na początek zmian zarówno w nastrojach konsumenckich i koniunkturze, jak i na rynku kredytów konsumenckich.

Dobra sytuacja gospodarcza i wyższy dochód rozporządzalny przypadający na gospodarstwo domowe spowodowały widoczny w 2018 roku wzrost nastrojów prokonsumpcyjnych. Popyt wewnętrzny wzrósł w 2018 r. o 5,3%, a więc był wyższy niż 5,1% stopy wzrostu PKB na koniec ubiegłego roku. Dla porównania, w roku 2017 wielkości te wynosiły odpowiednio 4,9% i 4,8%.

– Niestety, nie jest możliwe utrzymywanie ciągłego wzrostu konsumpcji na tak wysokim poziomie i opieranie na tym wzrostu gospodarczego w długim okresie – wyjaśnia dr Mirosław A. Bieszki, doradca KPF ds. ekonomicznych. – Prędzej czy później konsumpcja będzie się normalizować, czego pierwszym sygnałem były dane dotyczące nastrojów konsumenckich za IV kwartał 2018 roku, pochodzące z różnych, niezależnych badań. Pamiętajmy też, że zawsze złotówka więcej na konsumpcję oznacza mniej na oszczędności.

Także wiele innych czynników przemawia za tym, że w roku ubiegłym nie tylko gospodarka minęła szczyt koniunktury, ale i gospodarstwa domowe mają za sobą maksimum konsumenckiego optymizmu. Najbardziej niepewne wydają się perspektywy wzrostu płac, a to właśnie one, w powiązaniu z sytuacją na rynku pracy, były jedną z przyczyn optymizmu gospodarstw domowych. Pracodawcy – zwłaszcza mali i średni – deklarują bowiem, że dalsze podnoszenie płac jest niemożliwe, ponieważ skutkiem będzie utrata konkurencyjności. Poza tym w lipcu rusza program PPK, który oznacza wyższe koszty dla przedsiębiorców.

Nie oznacza to, że konsumpcja przestanie odgrywać kluczową rolę w kształtowaniu tempa wzrostu PKB. Można wręcz stwierdzić, że wobec powiększającej się luki inwestycyjnej oraz słabych prognoz dla największego rynku dla polskiego eksportu, czyli Niemiec, podtrzymywanie nastrojów prokonsumpcyjnych nabierze jeszcze większego znaczenia. Rząd, w kontynuacji polityki opierania wzrostu PKB na popycie krajowym, traktuje rozszerzenie Programu 500+ czy tzw. trzynastą emeryturę jako skuteczny środek obrony gospodarki przed niekorzystnymi tendencjami w koniunkturze zewnętrznej, a wręcz skłania obywateli do większej konsumpcji. Chociaż – biorąc pod uwagę poziom rozwoju gospodarczego i potrzeby inwestycyjne – bardziej przysłużyłyby się gospodarce oszczędności.

Konsumpcja napędza akcję kredytową

Rosnąca skłonność do konsumpcji przekłada się z kolei na wzrost popytu na kredyty. Malejące bezrobocie oraz rosnące przeciętne wynagrodzenie, wzmacniane transferami społecznymi (Program 500+), powodują, że rośnie zdolność kredytowa, a jednocześnie wzrasta skłonność do zaciągania kredytów.

Zadłużenie gospodarstw domowych wzrasta zwłaszcza w segmencie kredytów hipotecznych. W 2018 roku został tu pobity kolejny rekord. Pomimo tego udział kredytów hipotecznych w PKB jest na niskim poziomie – Polska zajmuje czwarte od końca miejsce pod tym względem wśród innych krajów UE. Zgoła inna jest sytuacja z udziałem kredytów konsumpcyjnych, bowiem wartość bliska 9% PKB stawia nas w unijnej czołówce.

– Pomimo zwiększonej zdolności do zaciągania zobowiązań, gospodarstwa domowe bynajmniej nie żyją „na kredyt”, choć już blisko połowa dorosłych Polaków ma do spłacenia zobowiązania kredytowe i/lub pożyczkowe. Byłoby tak, gdyby wydatki rosły szybciej niż dochody osobiste. Tymczasem – jak pokazują dane GUS – nadwyżka dochodów nad wydatkami jest znaczna. Według danych GUS w latach 2015–2018 wydatki na osobę wzrosły o 14% przy wzroście dochodów o 22%. W roku ubiegłym poziom wydatków był szacowany na 1 250 PLN, podczas gdy dochód wzrósł do 1 693 PLN – podaje dr Mirosław A. Bieszki.

Korzystają kredytodawcy, ale… do czasu

Na rosnącym popycie na kredyt zyskują kredytodawcy. Liczba klientów sektora pożyczkowego wzrosła w 2018 r. w porównaniu do poprzednich dwóch lat o 19,1% – znacznie więcej niż w sektorze bankowym (0,23%). Jednak biorąc pod uwagę różnicę w skali działania, łączny wzrost liczby klientów w obu sektorach ukształtował się znacznie poniżej 1% i nastąpił w pierwszym półroczu. Jego brak w drugiej połowie roku może być niepokojącym sygnałem dla wszystkich kredytodawców.

O ile dynamika sprzedaży kredytów gotówkowych w 2018 r., mierzona liczbą udzielonych kredytów, była wyższa niż w 2017 r., to w segmencie kredytów ratalnych ożywienie miało miejsce tylko do sierpnia ubiegłego roku, w samym zaś IV kwartale ich sprzedaż była niższa niż w porównywalnym okresie 2017 roku. Co więcej, spadek liczby udzielonych pożyczek był znacznie głębszy niż na rynku kredytów gotówkowych – zwłaszcza w roku 2018 w porównaniu dwóch poprzedzających lat.

Ujemny wpływ spadku liczby udzielonych kredytów i pożyczek na wartość pracującego portfela kredytodawcy bankowi łagodzą powiększającą się średnią ich kwotą. Przeciętna kwota kredytu gotówkowego – najbardziej istotnego na tym rynku – wynosi już 18,3 tys. PLN, a dynamika rdr od 2016 roku zamyka się w przedziale od 2,5 do 2,2%. Wzrost przeciętnej wartości pożyczki pozabankowej wzrósł zaś w 2018 r. (podobnie jak w 2017) o ok. 30%, co w efekcie daje obecnie średnią kwotę pożyczki w wysokości 2,74 tys. PLN.

Wydłuża się też okres, na jaki zaciągamy zobowiązania. Jak wynika ze statystyk BIK, przeciętny umowny okres na jaki zaciągamy zobowiązanie kredytowe w „gotówce” został wydłużony o blisko pół roku w porównaniu do 2016 roku. Co istotne, w czasie rzeczywistym również spłacamy dłużej – już nie w 20, ale blisko 22 miesiące. Jednoczesne zwiększanie kwot i okresów, na jakie zaciągamy zobowiązania kredytowe nie zwiększa ryzyka tak długo, jak rosną płace i spada bezrobocie.

Branża finansowa – podobnie jak w przypadku poprzedniego kryzysu, będzie pierwszą, która odczuje skutki możliwego załamania, choć jest zdecydowanie lepiej przygotowana na tę możliwość niż przed dekadą.

źródło: materiały prasowe KPF

 

Komentarze (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

obecnie brak komentarzy, zapraszamy do komentowania.

 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.