Pułapka optymizmu, czyli jakoś to będzie

opublikowano: 28 stycznia 2020
Pułapka optymizmu, czyli jakoś to będzie lupa lupa

Niemal 50 proc. Polaków, którzy mają zobowiązania finansowe, spóźnia się z ich spłatą – tak wynika z raportu Związku Przedsiębiorstw Finansowych.

Co więcej, prawie 62 proc. osób z tej grupy jest tym faktem zestresowanych, martwi się lub wstydzi swojego zachowania. Dlaczego windykator jest często traktowany jak wróg, a nie sprzymierzeniec w spłacie zobowiązań? Jak wyjść ze spirali zadłużenia? Pytamy o to prof. Dariusza Dolińskiego, członka Komitetu Psychologii PAN, przewodniczącego Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej oraz wykładowcę Uniwersytetu SWPS.

Dlaczego Polacy wpadają w pułapkę zadłużenia?

Prof. Dariusz Doliński: Najczęściej przez optymizm. W naszej kulturze zakłada się, że optymizm jest czymś, co motywuje nas do działania. Kult optymizmu jest wszechobecny, ale bywa złudny. Badania pokazują, że wśród studentek, które zachodzą w niepożądaną ciążę, dominują optymistki. Podobną zależność widzimy wśród osób poparzonych promieniami słonecznymi na Wyspach Kanaryjskich. Wpadamy w pułapkę pozytywnego myślenia – bierzemy kredyt, bo zakładamy, że jakoś go spłacimy. Kiedy nie mamy pieniędzy na ratę, czekamy aż wpadnie nam dodatkowa fucha, wtedy myślimy, że zapłacimy za 2-3 zaległe raty. Dobrze jest, jeśli ten pozytywny scenariusz się sprawdza. Jednak często bywa odwrotnie – dodatkowej gotówki nie ma, a liczba niezapłaconych rat rośnie - to znak, że wpadliśmy w pułapkę własnego optymizmu. Zamiast przezornie, od samego początku, zacisnąć pasa i płacić raty zgodnie z harmonogramem, dochodzimy do wniosku, że tak czy owak wyjdziemy z tej sytuacji obronną ręką. Zadłużenie rośnie, przestajemy je spłacać, a później nie widzimy sensu podejmowania już jakichkolwiek działań.

Bywa również, że ludzie z różnych powodów nie spłacają długu. Chodzi np. o jego koszty – w Polsce jesteśmy przyzwyczajeni do myślenia, że uczciwa byłaby sytuacja, w której, jeśli pożyczamy 20 tys. zł., to powinniśmy zwracać tyle samo. Jeśli nie nauczymy się, że koszty są ściśle związane z kredytem, to będziemy mieć ogromny problem. Podobnie z windykacją– musimy zrozumieć, że to droga do wyjścia z problemów finansowych, a nie dalsze, poważniejsze jeszcze kłopoty.

Ludzie często nie wiedzą, jak zachować się, gdy dzwoni windykator. Wolą unikać z nim kontaktu niż spróbować się porozumieć i rozwiązać problem. Dlaczego tak się dzieje?

W nowej, stresującej dla wielu sytuacji, ludzie reagują na jeden z dwóch sposobów. Spłatę zadłużenia traktują albo jako wyzwanie, albo zagrożenie. W tym pierwszym przypadku dążą do rozwiązania problemu. Jeśli jednak potraktują tę sytuację jako zagrożenie, będą starali się jej unikać, ponieważ wiąże się z silnym napięciem emocjonalnym czy lękiem. Wtedy wyprą ze świadomości myśl o zadłużeniu i nie odbiorą telefonu od windykatora. Nawet jeśli podniosą słuchawkę, to zazwyczaj rozmawiają z nim w taki sposób, jakby ich w ogóle ta sprawa nie dotyczyła. Są to pewne schematy postępowania ze stresem, które formułują się u ludzi już w dzieciństwie. Ci z nas, którzy unikają kontaktu z windykatorem, zazwyczaj postępują w podobny sposób w innych okolicznościach stresowych: nie próbują ich rozwiązać, starają się żyć tak, by oddalić od siebie problem.

Aż 3/4 badanych nie wie, jak powinien wyglądać proces windykacyjny, jakie przepisy prawne chronią konsumentów w tym zakresie. Może gdyby wiedza ta była bardziej powszechna, to mniej ludzi czułoby blokadę i stres w związku z telefonem windykatora?

Osiągnięcie takiego stanu jest bardzo trudne. Głównym problemem jest sposób, w jaki postrzegany jest windykator przez osobę zadłużoną. Zazwyczaj ludzie myślą o nim bardziej jak o wrogu niż o partnerze, który może wesprzeć ich w rozwiązaniu sytuacji, w której się znaleźli. Kolejną kwestią jest unikanie przez Polaków wiedzy szczegółowej. Badania wskazują, że kupując nową lodówkę lub pralkę, najczęściej nie zapoznajemy się z instrukcją, tylko intuicyjnie próbujemy uruchomić urządzenie. Podobnie działają ci, którzy zaciągają pożyczkę. Nie czytają regulaminu, nie wiedzą, co grozi w przypadku braku terminowej spłaty albo, co stanie się, gdy sprawa trafi w ręce windykatora. Dotarcie do ludzi z tymi szczegółowymi informacjami jest niesamowicie trudne. To wina m.in. systemu edukacji, który nie uczy tego, co przyda nam się w życiu, m.in. właśnie jak poradzić sobie z zadłużeniem.

Wśród najczęstszych wymówek, jakie badani usłyszeli od członków rodziny lub znajomych niespłacających swoich zobowiązań finansowych były: brak pieniędzy na bieżące wydatki (38,2 proc.) oraz zbyt wysoka kwota niespłacanego długu w porównaniu do oczekiwanego przypływu gotówki (25 proc.). Niektórzy mówią wprost: „z firmą windykacyjną nie można się dogadać” (16 proc.).

Ważne, by windykatorzy umieli przekonać konsumenta, że są jego partnerem, a nie wrogiem. Dobrze, gdyby na wstępie od razu zaznaczyli, że to jest ich wspólny problem: windykatora i dłużnika. Następnie zaproponowali konstruktywne rozwiązanie, czyli chociażby możliwość rozłożenia zadłużenia na raty, na okres 2-3 lat. To pozwoli osobie zadłużonej uwierzyć, że z problemem finansowym można sobie poradzić.

 Jak możemy pomóc dłużnikom – czy raczej – jak oni sami mogą sobie pomóc?

Najlepiej oczywiście jest się nie zadłużać, czyli na samym początku, kiedy przejdzie nam przez myśl, by wziąć pożyczkę, od razu zrewidować swoje potrzeby. Dobre gospodarowanie domowym budżetem to dzisiaj umiejętność nie do przecenienia. Wystarczy zadać sobie pytanie: „czy koniecznie musimy w tym roku wyjechać na wakacje, albo czy iPhone naprawdę jest nam niezbędny do życia?”. Wystarczy trochę determinacji i cierpliwości, by oszczędzić pieniądze na tego rodzaju zachcianki i uniknąć kredytu. Jeśli jednak już go mamy, to musimy podejść do sprawy odpowiedzialnie i spłacać raty zgodnie z harmonogramem. Chociażby z tego powodu, by uniknąć nieprzespanych nocy i niepotrzebnego stresu. W sytuacji, w której niespłacone raty zaczynają niebezpiecznie narastać, najgorszym z możliwych rozwiązań jest unikanie windykatora lub zaciąganie kolejnych pożyczek, na rzecz spłaty wcześniejszych. O wiele lepiej zacząć od oszczędzania metodą małych kroków. Nie chodzi o to, by odmawiać sobie wszystkich małych przyjemności, ale jeśli oszczędzimy pięć zł dziennie, to w miesiącu możemy spłacić 150 zł zadłużenia. Jeśli sobie z tym poradzimy, to najprawdopodobniej 200, czy 300 zł też nie spowoduje ruiny w naszym domowym budżecie. Jeżeli zaczniemy spłacać dług od małych rat, które będą stopniowo rosły, to prędzej czy później zauważymy, że w dającej się przewidzieć przyszłości, spłacimy swoje zobowiązanie.

Ważne jednak, by w momencie spłaty długu nie wpaść w kolejną pułapkę. Dłużnik, który przez wiele miesięcy zaciskał pasa i osiągnął swój cel, spłacił całe zadłużenie, czuje ulgę. Ale czuje też niekiedy, że za ten trud zaciskania pasa, należy mu się jakaś nagroda. Jaka? Przykładowo, nowy laptop. A raty za ten nowy laptop są takie korzystne…

Źródło: materiały prasowe

Komentarze (2)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
Anarchizm

Propagada

Anarchizm , 28.01.2020, 18:52
Bla bla bla, profesor nie wie w jakim barbarzyńskim systemie gospodarczym żyje, dostaje wysokie wynagrodzenie płacone z podatków, czyli ludzi pracy, Jego teoryjki maja zastosowanie tylko i wyłącznie w salach wykładowych a gazeta bankowa to media propagandowe banków i jakby banki i ich media nie były nic winne. Bajki dla maluczkich , kasa dla akcjonariuszy. Ha ha ha , przecież nikt nie bierze tych bajek na poważnie.
skomentuj odpowiedzi (1)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
Bakunin

Racja brachu

Bakunin , 28.01.2020, 18:53
Racja. Banki w huja lecą i wciskają kit ze trzeba spłacać aż do śmierci.
skomentuj odpowiedzi (0)
Dodająć komentarz, akceptujesz regulamin forum.
dodaj komentarz
 
 

Zaloguj się, by uzyskać dostęp do unikatowych treści oraz cotygodniowego newslettera z informacjami na temat najnowszego wydania

Zarejestruj się | Zapomniałem hasła

Szanowny Czytelniku

Chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych osobowych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 r., zgodnie z instrukcjami, o których mowa poniżej.

Od 25 maja 2018 r. zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane w skrócie również jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, w tym także w Polsce, i wprowadza wiele zmian w zasadach regulujących przetwarzanie danych osobowych, które będą miały wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na korzystanie z usług internetowych. Przed przejściem do serwisu naszym celem jest zapoznanie Cię ze szczegółami stosowanych przez nas technologii oraz przepisami, które niebawem wejdą w życie, tak aby dać Ci szeroką wiedzę i bezpieczeństwo korzystania z naszych serwisów internetowych Prosimy Cię o zapoznanie się z podstawowymi informacjami.

Co to są dane osobowe?

Podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach, instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu udostępniania personalizowanych treści i reklam, bezpieczeństwa oraz analizowania ruchu na naszych stronach.

Kto będzie administratorem Twoich danych osobowych?

Administratorami Twoich danych osobowych będzie Fratria sp. z o.o., a także nasi Zaufani Partnerzy, tj. firmy i inne podmioty, z którymi współpracujemy przede wszystkim w zakresie marketingowym. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie pod niniejszym linkiem „Zaufani Partnerzy”.

Po co są nam potrzebne Twoje dane?

Aby dostosować reklamy do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi.

Twoje uprawnienia

Zgodnie z RODO przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych osobowych i ich przetwarzania przez nas i Zaufanych Partnerów. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych, możesz ją w każdej chwili wycofać. Przysługuje Ci również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego – GIODO. Uprawnienia powyższe przysługują także w przypadku prawidłowego przetwarzania danych przez administratora.

Zgoda

Wyrażenie przez Ciebie zgody jest dobrowolne. W każdym momencie możesz również edytować swoje preferencje w zakresie udzielonej zgody, w tym nawet wycofać ją całkowicie, klikając w ustawienia zaawansowane lub wyrażając zgodę i przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych osobowych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa, jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz na naszych stronach internetowych). Jeśli chcesz się zgodzić na przetwarzanie przez Fratrię sp. z o.o. i jej Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zebranych w związku z korzystaniem przez Ciebie z naszych stron i aplikacji internetowych, w tym ich przetwarzanie w plikach cookies itp. instalowanych na Twoich urządzeniach i odczytywanych z tych plików danych, możesz w łatwy sposób wyrazić tę zgodę, klikając w przycisk „Zgadzam się i przechodzę do serwisu”. Jeśli nie chcesz wyrazić opisanej wyżej zgody lub ograniczyć jej zakres, prosimy o kliknięcie w „Ustawienia zaawansowane”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na „Polityce prywatności”.

×

Ustawienia zaawansowane

Aby dostosować reklamy i treści do Twoich potrzeb i zainteresowań, zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług oraz dokonywać pomiarów, które pozwalają nam ciągle udoskonalać oferowane przez nas usługi, podczas korzystania z naszych usług internetowych Twoje dane osobowe mogą być zapisywane w plikach cookies lub podobnych technologiach instalowanych przez nas lub naszych Zaufanych Partnerów na naszych stronach i urządzeniach do zbierania i przetwarzania danych osobowych.

Aktywna zgoda

Zgadzam się na przechowywanie w moim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowanie, moich danych osobowych pozostawianych w ramach korzystania oferowanych przez Wydawnictwo Fratria sp. z o.o. oraz zaufanych partnerów usług Wydawnictwa. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych w ramach korzystania z oferowanych przez Wydawnictwo Fratria zaufanych partnerów usług. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych oraz przysługujących Ci uprawnień przeczytasz na Polityce prywatności.